MITSVOT: ZIJN GODS GEBODEN REGELS OF DE INSTRUCTIES
VAN EEN VADER?
Veel mensen hebben een bepaald beeld wanneer zij het woord “geboden” horen.
Zij denken aan regels. Aan verplichtingen.Aan een wetboek.Aan iets dat vrijheid beperkt.Misschien denken sommigen zelfs aan een strenge God die voortdurend controleert of mensen wel alles goed doen. Maar wat als dat beeld niet volledig is? Wat als Gods geboden nooit bedoeld waren als een koude verzameling regels? Wat als de Bijbel ons een heel ander beeld geeft?Wat als de geboden van God eigenlijk de liefdevolle instructies zijn van een Vader aan Zijn kinderen? Dit ene inzicht kan de manier waarop iemand de hele Schrift leest voorgoed veranderen.
HET PROBLEEM MET HET WOORD “GEBOD”
In het Nederlands klinkt het woord “gebod” zwaar. Een gebod voelt als een bevel. Iets dat moet.Iets waar geen ruimte voor discussie bestaat. Wanneer mensen daarom in de Bijbel lezen over Gods geboden, ontstaat gemakkelijk het beeld van een juridische relatie tussen God en mens. God geeft regels.Mensen moeten die regels uitvoeren. Maar de Hebreeuwse wereld waarin de Bijbel werd geschreven was veel relationeler dan de moderne westerse wereld. De Schrift presenteert God niet alleen als Koning. Niet alleen als Rechter. Niet alleen als Schepper. Steeds opnieuw presenteert de Schrift Hem als:
Vader.
En een vader kijkt anders naar zijn kinderen dan een rechter naar een verdachte.
WAT BETEKENT HET WOORD MITSVAH?
Het Hebreeuwse woord voor gebod is:
מִצְוָה (mitsvah)
Meervoud:
מִצְווֹת (mitsvot)
Taalkundig betekent het woord inderdaad een opdracht, bevel of gebod. Maar taal alleen vertelt niet altijd het hele verhaal.De vraag is niet alleen:
“Wat betekent het woord?”
De vraag is ook:
“Vanuit welke relatie wordt het gegeven?”
Dat maakt een enorm verschil.
EEN VOORBEELD UIT HET DAGELIJKS LEVEN
Stel dat een politieagent tegen je zegt: “Stop.”
Dat is een bevel. Je gehoorzaamt vanwege zijn gezag. Maar stel dat een liefdevolle vader tegen zijn kleine kind zegt:
“Raak die hete kachel niet aan.”
Ook dat is een bevel. Maar niemand zal zeggen dat de vader zijn macht misbruikt. Integendeel. Het bevel komt voort uit liefde. De vader weet iets wat het kind nog niet weet.
- Hij wil beschermen.
- Hij wil leven bewaren.
- Hij wil voorkomen dat zijn kind zich verwondt.
De instructie komt voort uit zorg. Dit beeld lijkt veel dichter te staan bij de manier waarop de Bijbel Gods geboden presenteert.
DE TORAH BETEKENT NIET LETTERLIJK “WET”
Een ander belangrijk misverstand betreft het woord:
Torah (תּוֹרָה)
Vaak wordt dit vertaald als:
“Wet.”
Maar letterlijk betekent Torah eerder:
- onderwijzing
- instructie
- richting
- onderwijs
Een goede vader onderwijst zijn kinderen. Hij geeft richting. Hij leert hen hoe zij moeten leven. Dat beeld past veel beter bij de betekenis van Torah dan het moderne idee van een wetboek. Wanneer mensen Torah uitsluitend als “wet” lezen, kunnen zij gemakkelijk de Vader achter de woorden vergeten.
DEUTERONOMIUM: GODS HART ACHTER DE GEBODEN
Wanneer Mozes spreekt over Gods geboden, spreekt hij niet alsof God willekeurig regels uitdeelt. Steeds opnieuw legt hij uit dat Gods instructies gegeven zijn voor het welzijn van Zijn volk. De bedoeling is:
- leven
- zegen
- bescherming
- wijsheid
God zegt niet:
“Gehoorzaam Mij zodat Ik een reden heb om van jullie te houden.”
De boodschap is veel meer:
“Ik houd van jullie. Daarom laat Ik jullie zien welke weg naar leven leidt.”
Dat is een enorm verschil.
PSALM 119 MAAKT ALLES DUIDELIJK
Psalm 119 is de langste psalm van de Bijbel. Wat opvallend is, is dat de schrijver voortdurend spreekt over:
- Gods Torah
- Gods geboden
- Gods inzettingen
- Gods getuigenissen
Maar hij spreekt er niet over alsof het een last is. Integendeel.
- Hij verheugt zich erin.
- Hij verlangt ernaar.
- Hij houdt ervan.
Dat zou onmogelijk zijn wanneer Gods geboden slechts koude regels zouden zijn. De psalmist zag iets wat velen vandaag missen. Hij zag het hart van de Vader achter de instructies.
YESHUA EN DE GEBODEN
Veel mensen denken dat het evangelie een tegenstelling creëert tussen liefde en gehoorzaamheid. Maar Yeshua deed juist het tegenovergestelde. Hij verbond liefde en gehoorzaamheid met elkaar. Hij zei:
“Indien gij Mij liefhebt, bewaart Mijn geboden.”
Opmerkelijk genoeg zegt Hij niet:
“Bewaar Mijn geboden zodat Ik van jullie zal houden.”
Nee. Eerst komt de liefde. Daarna volgt de gehoorzaamheid. Gehoorzaamheid wordt niet de oorzaak van de relatie. Gehoorzaamheid wordt de vrucht van de relatie. Dat is precies hoe gezonde gezinnen functioneren.
DE VADER-KIND RELATIE
Een gezond kind gehoorzaamt zijn vader niet uitsluitend omdat hij bang is.
- Hij gehoorzaamt omdat hij vertrouwt.
- Hij weet dat zijn vader hem liefheeft.
- Hij weet dat zijn vader meer ervaring heeft.
- Hij weet dat zijn vader dingen ziet die hij zelf nog niet ziet.
Dat vertrouwen verandert alles. Plotseling zijn instructies geen last meer. Zij worden richtingaanwijzers.
WAAROM VEEL MENSEN DE SCHRIFT VERKEERD LEZEN
Door eeuwen van religieuze tradities zijn veel mensen de Bijbel gaan lezen alsof deze voornamelijk een verzameling regels is. Daardoor ontstaat vaak een verkeerde tegenstelling:
- Wet tegenover genade.
- Geboden tegenover liefde.
- Torah tegenover evangelie.
Maar de Schrift zelf presenteert deze zaken veel minder als tegenstellingen. Het evangelie openbaart de Vader. En juist omdat de Vader wordt geopenbaard, krijgen Zijn instructies hun juiste plaats. Niet als middel om redding te verdienen. Niet als instrument van onderdrukking. Maar als wijsheid voor het leven.
GODS GEBODEN ZIJN GEEN LAST
De apostel Johannes schrijft:
“Zijn geboden zijn niet zwaar.”
Dat is een opmerkelijke uitspraak. Voor iemand die God ziet als een strenge heerser klinkt dat onmogelijk. Maar voor iemand die God kent als Vader wordt het begrijpelijk. Een kind dat zijn vader vertrouwt ervaart goede instructies niet als slavernij. Het ziet ze als bescherming.
HET EVANGELIE VERANDERT NIET DE VADER
Soms wordt de indruk gewekt dat God in het Oude Testament streng was en in het Nieuwe Testament liefdevol werd.
- De Schrift leert dat niet.
- De Vader is niet veranderd.
- Zijn karakter is niet veranderd.
- Zijn liefde is niet veranderd.
- Zijn wijsheid is niet veranderd.
Wat het evangelie doet, is de Vader duidelijker openbaren. Yeshua kwam niet om de Vader te vervangen.
Hij kwam om Hem bekend te maken.
EEN LEVENSVERANDEREND INZICHT
Misschien is het tijd om één woord anders te gaan lezen. Wanneer je voortaan het woord “gebod” tegenkomt, probeer dan niet onmiddellijk aan een juridische regel te denken.
- Denk aan een vader.
- Denk aan een liefdevolle vader die zijn kinderen waarschuwt voor gevaar.
- Die hen leert hoe zij moeten leven.
- Die hen richting geeft.
- Die hen beschermt.
- Die hun welzijn zoekt.
Lees de Schrift niet alleen door de bril van een wetboek. Lees haar door de ogen van een kind dat luistert naar zijn Vader. Dan verandert er iets. De geboden worden geen ketenen. Zij worden wegwijzers. De Torah wordt geen last. Zij wordt onderwijs. Gehoorzaamheid wordt geen poging om liefde te verdienen. Zij wordt een antwoord op ontvangen liefde.
CONCLUSIE
De Hebreeuwse mitsvot zijn werkelijk geboden. Maar wanneer zij worden losgemaakt van de Vader die ze gaf, verliezen zij hun diepste betekenis. Gods instructies zijn geen willekeurige regels. Zij zijn de liefdevolle aanwijzingen van een Vader die Zijn kinderen kent, beschermt en naar leven wil leiden. Daarom kunnen wij zeggen:
Gods geboden zijn niet de barrières tussen de Vader en Zijn kinderen.
Gods geboden zijn de wegwijzers die de Vader geeft aan Zijn kinderen.
En misschien verandert juist dat inzicht de manier waarop iemand de hele Bijbel leest.
Een kind dat de liefde van zijn vader niet kent,
zal zijn instructies ervaren als regels.
Een kind dat de liefde van zijn vader kent,
zal dezelfde instructies ervaren als zorg.
Zo is het ook met Gods mitsvot (Geboden).